Zaman zaman işçilerin yanında olduğunu söyleyen iktidarın, uygulama ve eylemlerini, söylemlerini kısaca irdelemek gerekir.

Başbakan R.T. Erdoğan, işçi dostu olduğunu söylemektedir. Acaba, öylemidir? Başbakanın 29 Nisan Salı günü Meclis Grup toplantısında şunları söylemiştir:

“-Bugün Ankara’da işçi dostu bir hükümet vardır. Bugün Ankara’da işçinin arasında gelen bir başbakan vardır. Bugün Ankara’da çalışanların sorunlarını dert edinmiş bakanlar vardır. Bizim gibi işçi dostu bir hükümet bulacaksınız”. 

1-Bu sözlerin ne kadar samimi olduğunu, 1 Mayıs Günü Taksim Meydanı’nda işçilere reva görülen kaba kuvvetle ve saldırıları görünce şaşırdık. Polis öylesine bir orantısız güç kullanıyordu ki, işçilerin üstüne renkli su sıkmak, biber gazı vermek, cop kullanmak, yerde yaralılara tekme vurmak, hastaneye kaçan işçilere, hastaneye bile biber gazı sıkmak gibi çok ağır orantısız güç kullanılıyordu.

Taksim meydanı, maç kutlamalarına, yılbaşı kutlamalarına daha başka kutlamalara serbest olurken, 1 Mayıs için neden işçilere neden yasaklandı. Taksim Meydanında polisin gözü önünde turistlere tacizde bulunan maganda görüntüleri herhalde hafızalardadır.

2- İşçi dostu AKP lilerin oyları ile iş kanunlar ve bazı kanunlarda değişiklikler yapıldı. Bunlarda bazıları şöyle:

a) Eski yasalarda işverenlerin yüzde 6 oranında özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru  çalıştırma yükümlülüğü vardı. Değişiklikle bu oran yüzde üçe düşürüldü.

b) Eski yasalarda 50 den fazla işçi çalıştıran işverenin işyerinde hekim çalıştırma zorunluluğu vardı. Artık yok. İşverenler bu hizmeti  “gerektiğinde” dışarıdan alabilecekler…

c) Eskiden 150 ve daha fazla kadın işçi çalıştıran işverenler işyerlerinde kreş açmak zorundaydı. Artık değil.

d) Eskiden işçi sayısı en az 500 olan işyerlerinde spor tesisi bulunması şarttı. Bu şartlar da kaldırıldı…. 

İşçinin arasından geldiğini söyleyen Başbakanımız işçilere reva gördüklerini sıraladık.

TUZLA TERSANELERİNDE BU KADAR İŞÇİ NEDEN ÖLÜYOR?

Aşağıdaki çizelgede ölen işçilerin isimlerini, ölüm tarihlerini verdik. İnsan, yönetim ihmali nedeni oluşan bu ölümlerden yüreklerin sızlaması mümkün değildir. Bu tersanelerde çağdaş kurallar uygulanmış mıdır acaba.

Büyük gemi sanayinde 8.sıraya, mega yat sanayinde 3. sıraya çıktığı söylenen ve yüzlerce işçinin çalıştığı bu tersanelerde her türlü güvenlik tedbirleri de o oranda standardı yükselmelidir. Bilindiği gibi bu işyerleri, biri birinden tehlikeli ortamlar, zehirli, düşme riski olan, yanıcı, patlayıcı vb risklerin bulunulduğu yerdir. Doğru dürüst ilköğretimi bile okumamış, hangi maddenin, hangi gazın zehirli olduğunu bilmeyen, yaşamında deniz bile görmemiş vasıfsız işçilerin çalıştırıldığını duyuyoruz. Tersane işi ve işçiliği belirli teknik kurs ve deneyim görmeden yapılması oldukça zordur. Ucuza getirmek için vasıfsız işçileri buralarda çalıştırmak onları cinayete sürüklemek gibidir. Böylece pek çok cana mal olan bu tür işyerleri daha teknik kadrolarla, daha eğitimli personelle çağdaş yöntemlerle çalışılmalıdır.

Bir haylı cana mal olan bu işyerinde, taşeronluk, sigortasızlık, kötü malzeme kullanımı, işçiyi köle gibi çalıştırma, bir kişiden birkaç post, aşırı iş hızı ve yükü, ucuz ama niteliksiz emeği uzmanlık isteyen işlere koşma, iş güvenliliğini umursamama, sendikasızlaştırma gibi çağ dışı uygulamalar içinde olduğu görülmüştür.

Devletimiz ihtiyaçtan fazla imam hatip okulu açacağı yerde, bu tür iş yerleri için teknik personelin yetiştirildiği sanayi, sanat ve meslek okulları açmalı idi. Çağdaş dünyada, çağdaş yöntemlerle insanımız yetiştirilmeli ki, bu tür olduğundan fazla can kayıpları önlensin.  

Gazete Tuzla tersanelerinde çalışan işçilerin iş dışında nasıl yaşadıklarını öğrenmek için röportaj yapmaya gitmiş. “Bir odada 30 kişi” diyor. Abartmış olsa gerek; bir odaya 30 kişi nasıl sığar! Doğrusu “Bir odada 15 kişi”dir herhalde. İşçilerin bir odaya ödedikleri kira da dikkat çekici: 700 lira. Ev sahibi bakkal da işletiyormuş. İşçilerden birisi “boya” işinden şikâyetçi. “Hele bir de kapalı yerde olursa, bazen derin kabarır. Sesime bak, hâlâ öksürür gibi konuşuyorum” diyor. İşçilerin çoğunluğu denizi tersanede görmüş. Urfalı olanı, “marangozdum, gemileri tahtadan sanıyordum, yaparım diye düşündüm. Bir de baktım ki gemiler demirdenmiş” diyor.

“2006'da 18.500 iş kazası oldu. Bu devasa bir rakam. 4857 sayılı iş yasasına göre gemi işinin tamamı taşeronlara verilemez. Ölümler daha çok gemi yapımıyla ilgili işlerde ve taşeron işçilerde oluyor. Kadrolu, yani ana firmalara bağlı olan işçiler hayatlarını kaybetmiyor, taşeron firmalarda yevmiyeli olarak çalışan işçiler ölüyor.”

        Denizcilik Müsteşarı Hasan Naiboğlu'na göre, Türkiye 2002 yılında gemi imalatında 27. sıradayken, bugün yerine göre 4-5-6'ıncı sıraya yerleşmiş. Müsteşar, uzmanlardan oluşan bir heyetle “ölüm olaylarının incelendiği”ni, heyetin son kazaların nedenlerini ortaya koyacağını açıklıyor. Çalışan, ölen işçilerin bazıları değil gemi görmek, hayatlarında deniz bile görmemiş insanlardan oluşmakta olduğu söyleniyor. Çalıştıkları işle ilgili gerekli eğitimi almadıkları için, can güvenlikleri bulunmamaktadır. Çağdaş eğitim ve standartlara uygun bir çalışma ortamı oluşturulmadığı için, sık sık ölümlere neden olunmaktadır

Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan, Tuzla Tersanesinde son iki yılda 88, son 10 ayda 25 işçinin ölmesini dış mihraklara bağlıyor.  Yetkililerimizin bir alışkanlığından biri de, kendi kusurlarını başkalarına (basına, dış mihraklara vb) ötelemesi, yorumlamasıdır.

Çalışma Bakanlığı ise tersanede, kayıt dışı çalışan firmalar bulunduğunu kabul ediyor. Bakanlığın tespitleri arasında, riskli işlerin taşeronlara ihale edilmesi de var. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik yetersizliklerin giderilmesi için yeni düzenlemelerin yapılacağını da belirtti.                                                                                                     

Son yedi ayda 15 işçi ölmüştür. Bu işyerlerinde işçiler daha özenle yetiştirilip, teknin bilgi ve malzemelerle donatılmalıdır.

Kaynak: 1-http://yenisafak.com.tr/yazarlar/default.aspx?t=10.02.2008&y=KursatBumin

                                    2-http://www.cnnturk.com/TURKIYE/haber_detay.asp?PID=318&haberID=428027    

                                    3-Milliyet Melih A şık 23.5.2008

                                           Cevat Kulaksız ckulaksizster@gmail.com