Merkez üssü Adalar yakının da olan depremde, 160 bin kadar nüfuslu kentde, beş-altı bin kişi ölmüş, Fatih camii ve Galata kulesi önemli hasarlara uğramıştır. Dalgalar şehir içine kadar yürümüştür.

10 Eylül1509 depremi, hemen Adalar önünde oluşmuş ve İstanbulkentinde önemli hasarlar yaratmıştır. Bu deprem halk arasında " küçük kıyamet " olarak isimlendirilmiştir. Makrosismik gözlemlerin ışığında bu depremin büyüklüğü Ms> 7.4 dür. Ambraseys ve Finkel bu depreme ait tarihsel verileri titizlikle inceleyerek, aşağıda ki bilgileri vermişlerdir

İstanbul, bundan 112 yıl önce 10 Temmuz 1894 tarihinde " pek çok tahribata ve can kaybına sebep olan " bir deprem yaşadı. Tarihi kaynaklarda Büyük hareket-i Arz diye isimlendiriilen bu deprem, Rumi takvime göre 1310 yılına rastladığından İstanbul halkı arasında 1310 depremi diye de bilinir.

İstanbul'da son şiddetli deprem 10 Temmuz 1894 yılına rastlar. kayıtlara göre. öğle üzeri saat 12.20 de yada 12.25 de müezzinlerin ezan okuduğu bir sırada önce hafif bir  sarsıntı ile  kendini hissettirmiş, güneybatıdan kuzeydoğuya ve aşağıdan yukarıya olmak üzere bunu, çok daha şiddeti sarsıntılar takip etmişti. İstanbul halkı dehşet içinde sokaklara dökülmüş " Allah Allah " nidaları her tarafta duyulmaya başlamıştı. Deprem, Marmara denizinde de şiddetli dalgalar şeklinde kendini gösterdi. O sırada denizde bulunanlar, mavnalardan, balıkcı teknelerinden, şirket-i hayriye vapurlarından şehir'e baktıklarında, çöken binalarda yükselen toz bulutlarını görmüşlerdir.

DENİZ GERİ ÇEKİLİYOR:
Marmara sahillerinde deniz önce ikiyüz metre geri çekilmiş, sonra şiddetli dalgalar şeklinde karaya vurmuş, kıyılarda ki kayıklar ve tüm tekneler parçalanmıştı. İstanbul halkı kendini sokaklara dar atmış, evlerde dükkanlarda hiç kimse kalmamış, herkes geceyi dışarda geçirmişti. İstanbulşehri bir anda büyük bir yıkıma uğramıştı.
KAPALIÇARŞI ÇÖKÜYOR:
Kapalıçarşı kelimenin tam anlamıyla bir facia yeriydi. Öğle vaktinin halk ve esnaf kalabalığı, çarşının sokaklarından dışarıya çıkmaya çalıştı. Fakat sarsıntılardan dolayı kapılar kapanmış ve Kapalıçarşı'nın duvarları içerde kalanların üzerine yıkılmaya başlamıştı. Sonunda Kapalıçarşı'nın kubbeleri de çöktü. Bir anda Sirkeci'de yok oldu. Bit pazarı, Çadırcılar, Yağlıkcılar, Yeniçeriler çarşısı, Bodrum ve Kellekesen hanları yıkılmıştı. Uzunçarşı, Tahtakale, kutucular, kantarcılar baştan başa harabeye dönmüştü. Gedikpaşa, Kumkapı, Kadırga, Yenikapı, Samatya ve Langa'da yüzlerce ev yıkılmış, Adalar'da da büyük tahribat oluşmuştu. Heybeliada'da ki Ruhban okulu dahil bir çok büyük bina hasar görmüştü.
CAMİLERİN MİNARELERİ:
İstanbul'un camileride depremden nasiplerini aldılar. Edirnekapı, Mihrimah, Kariye camilerinin minareleri yıkıldı; Nuruosmaniye girişi çöktü. Kentde depremle birlikte yer yer büyük  yangınlar da çıktı. Ancak çok ilginçtir ki: Beyoğlu'nda ki yapılarda hiç bir hasar meydana gelmedi. 11 Temmuz 1894 tarihli eski Sabah gazetesi Depremi şu satırlarla bildiriyordu.
" dün sabah beşe çeyrek kala (öğleye doğru) şehrimizde evvela hafifce bir hareket-i arz hissedilmesini müteakip gayet şiddetli bir darbe ile her yer sarsılmaya başlamıştır.

Sonra ki satırlarda gazete, depremin on-on iki saniye kadar sürdüğünü, şiddetli depremden bir çeyrek saat kadar sonra kısa fasılalarla dört kez daha hareket olduğunu, ayrıca akşama doğru iki hareket daha olduğunu bildirir.

İstanbul'da Fransızca yayımlanan Moniteur Oriental gazetesi de aynı gün şu satırlara yer verir: " dün saat 12.25 de yaklaşık yarım dakika süren siddetli bir yer sarsıntısı bütün kentde, tarifi imkansız bir paniğe yol açmıştır. "
TAKSİM CİVARI:
Taksim civarında ki mezarlık ve bahçeleri gezen Moniteur muhabiri "her sınıf ve tabakadan insanla, karışık  alaca bulaca kalabalığı " anlatır ve şunları yazar: " en yüksek sınıftan kadınların, saç baş dağınık, ürküntü içinde veya üstlerine yalnızca bir sabahlık. bir kombinezon veya jüponla kaçtıkları görülüyordu. Her yerde çığlıklar, göz yaşları, ağlamalar,sinir krizleri bayılmalar,Allah'a, Meryem'e yakarmalar duyuluyordu. "
AVRUPA BASINI:
Avrupa basınıda 1310 zellesine büyük yer verdi. Fransız L'lllustation dergisi, depremin Parc Saint-Maur gözlemevi tarafından saat 10.50 de(paris saatiyle) kaydedildiğini bildirmişti. Aynı dergi depremle ilgili görgü tanıklarına da yer vermiş ve fotoğraflarda yayımlamıştı. Devir Abdülhamit devri idi. Şehremini Rıdvan paşa'nın başkanlığında bir komisyon kuruldu. Yardım çalışmaları başladı. Ama ortada anlatılması güç bir kargaşa vardı. İdare-i mahsusa ve şirket-i hayriye, olağanüstü seferler tahsis etti. Şirketin memurları iskelelere yığılan panik içersinde ki kalabalığı biletsiz olarak Boğaz ve Anadolu-Rumeli  kıyıları arasında taşıdılar.

1894 depremi, Bizans'dan günümüze İstanbul tarihinin en büyük depremi olmasa bile, " son şiddetli deprem "  ünvanını taşır. Ayrıca İstanbul'da can ve mal kaybına yol açan depremler arasında ençok incelenip araştırılmış bir sismik olaydır.

Depremin merkez üssü, İzmit körfezi boyunca, Adapazarı'ndan Çatalca'ya uzanan bir hat üzerindeydi. Uzun ekseni 175 kilometre, kısa ekseni de Katırlı-Maltepe arasında ki 39 kilometrelik hat olmak üzere, bir elips içinde kalan bölge depremden birinci derecede etkilendi. Her ne kadar depremin 9 şiddetinde olduğu söylenmişse de, bu rakamın günümüz Richter ölçeğinde ki dokuz şiddetine eşit olduğu kuşkuludur. Çünkü o tarihlerde İstanbul'da bulunan ve Kumbari Efendi'nin yöneticisi olduğu tek rasathane'nin bu ölçümleri yapabilecek aletleri yoktu.

Fetihden sonra taht, İstanbul'a taşınınca bu şehir İmparatorluğun politika ve kültür merkezi haline geldi.İmparatorluğun gelişmesiyle şehrin ihtişamı ve nüfusu da arttı.
Devletin en büyük şehri olma özelliğini koruyan kent, muhteşem camiler, evler, konaklar, saraylar, hanlar, hamamlar, medrese ve imarethanelerle süslenmiştir. Ancak bu yapıların çoğu, İstanbul'u saran yangınlardan kurtulamamışlar ve yok olup gitmişlerdir. 

Fatih Sultan Mehmet devrinde, XV. yüzyıla ait olan ve tarih belirtilmemiş bir belgede, Ramazan'ın 6. gecesi, Fatih  camii yakınında Sultanpazarı mevkiinde çıkan bir yangından söz edilmektedir. Yangında 123 dükkan, 16 oda yanmıştır. II.Bayezid devrine ait yangınlar 1489 ve 1501 yılları arasında olmuştur. Yavuz Sultan Selim döneminde ki yangınların en önemlisi ise, 23 Ağustos 1519 günü çıkan yangındır. 16. yüzyıldan Cumhuriyet dönemine kadar çıkan yangınları şöyle sıralayabiliriz.

• 1539 Zindankapı yangını
• 1540 eski saray yangını
• 1554 yangını
• 18 şubat 1560 Galata yangını
• 19 Eylül 1569 yangını
• 1574 Nisan/Mayıs , 1558 ve 1590 Topkapı sarayı yangını
• 1591 ve 1592 yangınları
• 1606 yangını
• 1633 yangını
• 1640 yangını
• 1645 yangını
• 1652 ve 1653 yangınları
• 1660 Büyük İstanbul ve Galata yangınları
• 25 temmuz 1665 Topkapı sarayı yangını
• 1672, 1673, 1677, 1679, 1680 1881 yangınları
• 1690 Eyüp yangını
• 1691 Mısır çarşısı yangını
• 1693 Cibali yangını ve Ayazağa kapı yangını
• 1695, 1696, 1698 yangınları
• 1700, 1701, 1703, 1706, 1707, 1708, 1714, 1715 yangınları
• 1719 Gedikpaşa yangını
• 1720, 1721, 1722, 1723, 1724, 1725, 1726, 1727, 1728 yangınları
• 1729 Büyük Balat yangını
• 1730, 1731, 1732, 1735, 1738, 1739, yangınları
• 1740 Bâb-ı Âli yangını
• 1741, 1742, 1744, 1745, 1746, 1747, yangınları
• 1750 Küçükpazar yangını
• 1753, 1754 yangınları
• 1755 Hocapaşa yangınından Bâb-ı Âli yangını
• 1756 Büyük Cibali yangını
• 1758, 1762, 1763, 1765, 1767, 1771, 1778, 1780, 1782, 1784, 1790, 1792, 1794, 1795, 1797 yangınları
• 1803, 1804, 1807, 1811, 1818 yangınları
• 1823 Firuzağa yangını
• 1826 Hocapaşa yangını
• 1828, 1829, 1830, 1831, 1832 yangınları
• 1833 Cibali yangını
• 1836 yangını
• 1839 Bâb-ı Âli yangını
• 1852, 1855 yangınları
• 1865 Hocapaşa yangını
• 1870 Beyoğlu yangını
• 1878 Bâb-ı Âli yangını
• 1890 Pendik yangını
• 1910 Çırağan sarayı yangını
• 1911 Bâb-ı Âli yangını
• 1911 Uzunçarşı yangını
• 1918 Sultan Selim yangını