Merkez üssü Adalar yakının da olan depremde, 160 bin kadar nüfuslu kentde, beş-altı bin kişi ölmüş, Fatih camii ve Galata kulesi önemli hasarlara uğramıştır. Dalgalar şehir içine kadar yürümüştür.
10 Eylül1509 depremi, hemen Adalar önünde oluşmuş ve İstanbulkentinde önemli hasarlar yaratmıştır. Bu deprem halk arasında " küçük kıyamet " olarak isimlendirilmiştir. Makrosismik gözlemlerin ışığında bu depremin büyüklüğü Ms> 7.4 dür. Ambraseys ve Finkel bu depreme ait tarihsel verileri titizlikle inceleyerek, aşağıda ki bilgileri vermişlerdir
- Depremden 30 yıl önceki bilgilere göre, İstanbul ve Galata'nın nüfusu 160 bin civarındaydı ve 35 bin kadar yerleşim birimi mevcutdu. Deprem anında ise nüfus sayısı daha fazlaydı.
- 10 Eylül 1509 depremi sonucunda, 1000 ev yıkıldı ve 4000 - 5000 kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında Osmanlı hanedanından üç kişi de bulunmaktadır. Vezir Mustafa paşa ve emrinde ki 360 süvari öldü. Bu tarihsel belgelerde, İstanbul ve Pera'da hasara uğramayan hiç bir evin kalmadığı rapor edilmiştir.
- Bu deprem sırasında şehir surları da oldukça büyük bir hasara uğramış, Eğrikapı'dan Yedikule'ye kadar yıkım gözlenmiştir. Ayrıca Edirne kapısı, Silivri Kapısı ve Yedikule gibi ana giriş kapıları ağır hasara uğramıştır. İshak paşa kapısı, Topkapı sarayının duvarlarının, hastalar kapısı ve kayıklar kapısı arasında arasında yıkıldığı görülmüş ayrıca bu yıkılan duvarlara yakın pek çok evin denize gömüldüğü görülmüştür.Galata duvarları ve Galata kulesi'nde hasarlar gözlendi. Fatih cami'nde çok ağır hasar gözlendi. Minaresi, kubbesi, duvarları yıkıldı, demir parmaklıkları kkıvrıldı. Sultan Bayezıd[imaret] camii, medreseler, Karaman pazarında ki pek çok iş yeri; Davud paşa mescidi, St John Theologos, Dikilitaş, Beşiktaş gibi bir çok bölgede hasar gözlendi. Bazı belgelere göre; bir çok kervansaray,hamam,mescid yıkıldı.
- İstanbul ve Pera'nın bazı bölgelerinde, yerde yarılmalar, su ve kum fışkırmaları gözlendi. Deprem sonrasında oluşan dalgalar surları, Galata ve İstanbul'da ki pek çok duvarı aşarak hasar oluşturmuştur.
- Depremden sonra yapılan tamirlerden anlaşıldığına göre; Anadoluhisarı,Yoros kalesi, Rumelihisarı, Kızkulesi ve Haliç ağır hasar görmüştür.
- Heybeliadası'nda ve Burgaz adası'nda bir çok cami ve kilise ağır hasar görmüş, Çekmece'de bazı köprüler, duvarlar ve Silivri kalesi hasar görmüştür.
- Gelibolu'dan Edirne'ye kadar pek çok yerleşim biriminde ki yapılar ağır hasar görmüş ve özellikle Çorlu halkı depremden sonraki korkudan dolayı, iki ay kadar, yeni yapılan evlere girmemiş. Bursa şehrinde kısmen hasar gözlenmiş ve İznik'de ki bazı yapılar depremden sonra tamir edilmiş. Bolu şehrine ait surlar ve kuleler yıkılmış, fakat ölüm gözlenmemiş.
- Bu depremin oldukca geniş bir bölgede, Yunanistan'dan Mısır-Nil deltasına ve hatta Avusturya'da hissedildiği rapor edilmektedir. Artcı depremler aylarca sürmüş ve Büyük artcılar, Edirne'den Athos'a kadar hissedilmiş. [ en önemli artcılar: 23 Ekim 1509, 16 kasım 1509, 10 temmuz 1510 ve 26 mayıs 1511 ].10 Eylül 1509 depreminden sonra, Osmanlı sultanı, imparatorluğun her köşesinden toplattığı 66.000 işci, 3.000 ustabaşı ve 11.000 asitanı görevlendirerek, imar işlerini başlatmış. Ayrıca halktan deprem için özel bir vergi toplatmış, ve mart-haziran 1510 tarihleri arasında hasarlar tamir edilmiş.
Gelen Yorumlar
Toplam 1 yorum,
1-1 arası gösteriliyor, yeni tarihliler sonda.
istanbul harıtası
cok gusel bır sayfa odewıme yardıncı oldu ama harıtasını ısatanbulun harıtasını bulamıorum