Derneklerin İşlevi

Türkiye’de yarım yüzyıla yakın faaliyet gösteren fotoğraf derneklerinin (İFSAK, AFSAD, AFAD) bugün dahi işlevini yitirmemesi, dernekçiliğin ne kadar önemli olduğunun bir göstergesidir. Fotoğraf dernekleri, fotoğrafla amatör (hobi-sanat) olarak ilgilenen kişilerin oluşturduğu bir sivil toplum kuruluşudur.  Kuruluş amaçları, fotoğraf sanatının toplumda yaygınlaşmasını sağlamak, yaşama ya da eşyaya farklı yorumlar getiren nitelikli fotoğraf çalışmalarını, çeşitli ortamlarda göstermek ya da sergilemektir. Ayrıca derneğin amaçlarından birisi de üyelerinin çalışmalarını takip etmek, onları şevklendirmek ve hak ettiği değerleri görmelerini sağlamak olmalıdır.

Derneklerin Öncelikli Aktiviteleri

Bir gösteri ya da serginin ardından, aklımda ne kaldı diye kendimi sorguladığımda, çoğu zaman akıp giden görüntülerin dışında, çok bir şey kalmadığını söylemeliyim. Elbetteki beğeniler kişiden kişiye göre değişecek, ama asıl olan üretilen görüntülerin bir mesaj vermesi, düşündürmesi ve sorgulaması gerektiğidir. O yüzden fotoğraf adına her ne yapılırsa yapılsın, sonuç olarak nitelikli portfolyoların ve bitmiş işlerin ortaya konulması, yani sunulan şeylerin yaşama bir anlam katması gerektiği düşüncesindeyim.

Derneklerin Eğitimdeki Rolü

Fotoğraf derneklerinin amaçları arasında, fotoğraf eğitimi vermek gibi öncelikli bir konu da var. Gerekli mi sorusuna verilecek yanıt evet olmalıdır. Çünkü, fotoğraf eğitimi almanın yaşla bir ilgisi bulunmamaktadır. Pekala eline bir fotoğraf makinesi alan, derneğin kapısını çalabilir ve ben fotoğraf eğitimi almak istiyorum diyebilir. Üniversitede eğitim alma yaşı geçtiyse ya da böyle bir olanaktan yoksunsa, neden bu ihtiyacı bir dernek tarafından karşılanmasın. Eğitim vermenin bir faydası da derneğe yeni üyelerin girişini sağlamasıdır.

Artık günümüzde derneklerin yanı sıra, ticari kuruluşların da fotoğraf eğitimi verdikleri görülmektedir. Derneklerde amaç kar elde etmek olmasa da, eğitim en büyük gelir payını oluşturmaktadır.

Derneklerin Etkinlikleri

Fotoğraf Günleri : Son zamanlarda fotoğraf derneklerinin, fotoğraf günleri adı altında geniş boyutlu etkinlikleri, belirli bir sürede bir arada yaptıklarını görmekteyiz. Bu, hem fotoğrafçı hem de izleyici bakımından, olumlu karşılanmaktadır. İzleyici birçok fotoğrafçının işini bir arada görebilme imkanına sahip olmaktadır. Ancak, fotoğraf günlerinin ekonomik olarak ağır faturalar getirmesi sebebiyle, her yıl düzenlenmesinde aksaklıklar da yaşanmaktadır.

Sempozyum : Sempozyum, görüntüden ziyade bilgi vermeyi amaçladığı için, daha çok akademik çevrelerin ilgi odağındadır. Bugüne kadar Afsad’ın yapmış olduğu sempozyumlar, büyük bir boşluğu doldurmuş ve bilginin külliyatını oluşturmuştur. Önemli olan bilginin aktarılması ve paylaşılması olduğunu göre, sempozyumların bir dernek ya da üniversiteler aracılığıyla yapılması, çok bir şey değiştirmeyeceği inancındayım.

Derneklerin Üyelik Kriterleri

Genellikle kişiler bir derneğe, ya fotoğrafa gönül verdiği için, ya bir yere ait olma duygusunu yaşamak için üye olurlar. Derneklerin yapmış olduğu aktivitelerle, yeni üyelerin katılımı konusunda herhangi bir sorun yaşamadığını düşünmekteyim. Ancak, nitelikli üye sayısının genel üye sayısının altında kalması nedeniyle, hem yönetici temininde hem de derneğin diğer aktivitelerinin yürütülmesinde, çalışacak üye bulmakta zorluklar yaşanmaktadır. Bu tür dernekler gönüllü kuruluşlar olduğu için, üyelerin devamlılığı sağlanamamaktadır. Bu da derneğin hem maddi hem de manevi bakımdan olumsuzluklar yaşanmasına neden olmaktadır. Bu tür olumsuzlukları ileride yaşamamak için, üye olacak kişilerin üyeliğe seçiminde, titiz davranılması gerektiği kanımca en önemli konudur.

Derneklerin Hedefleri

Derneklerin hedefleri arasında hiç kuşkusuz, fotoğrafın yaygınlaşmasını sağlamak, değişik konuların daha çok izleyici kitlesi ile buluşmasını vb. sağlamak olmalıdır.

Fikret ÖZKAPLAN