Türkiye de Fotoğrafın sorunları

Türkiye’ de fotoğraf yarışmalarını düzenleyen kurumların pek çoğunun, bu yarışmaları kendi reklamları ve birazda ucuz yoldan fotoğraf elde etmelerine yönelik olduğunu düşünüyorum. Yarışmaların fotoğraf amatörlerini teşvik yönünden faydaları vardır.  Fotoğrafa daha çok zaman ayırarak çalışmalar yapacaklar kaliteli fotoğraf üretmeye çalışacaklar ve böylece kendilerini de geliştireceklerdir.

İşin bir başka yönü fotoğraf yarışmaları ile elde edilen fotoğraflara, değerinin verilip verilmediği ve bu yolla elde edilen fotoğrafların profesyonel meslek sahiplerinin işlerine engel olup olmadığıdır. Avrupa ülkelerinde itibarlı bir meslek olan fotoğrafçılık bizde henüz yerini bulmamış üniversiteleri olan ama meslek okulları bulunmayan çırak, kalfa usta yöntemi ile devam etmektedir. Bundan dolayı bizdeki fotoğraf esnafının fotoğrafın sanat tarafı ile hiç ilgisi yoktur.  Sadece zanaat olarak mesleklerini sürdürmektedirler.

Fotoğraf derneklerinin fotoğrafın yaygınlaşmasında ve sevilmesinde katkıları çoktur, fakat buralardan yetişen amatör fotoğrafçılar isimlerinin yazılması karşılığında müesseselere bedava fotoğraf vermektedirler bu da mesleki bakımdan Profesyonel fotoğrafçıların işini engellemekte, fotoğrafın kolay ve herkesin yapabileceği bir iş olduğu kanısını uyandırarak meslek itibarını düşürmektedir. Her basılan fotoğrafın bir telif hakkı olacağını mutlaka yerleştirmek lazımdır.

TFSF’nin yayınları usulüne uygun ve sanatçıların korunması bakımından temsilci bulundurulması yarışmaların kontrolü bakımından olumlu, henüz emekleme çağında olan federasyonun sesini duyurması için yayınlarının, olması uluslararası fotoğraf haftası düzenlenmesi, Ankara’ da bir fotoğraf müzesinin oluşturulması için çaba göstermesi yarışmalarda ödüllerin dışında sergilenenlerin de mutlaka değeri karşılığında satın alınması için çalışmalar yapması gerekmektedir.

Derneklerin belediyelerle ilişkilerinde basit menfaatler karşılığında bedava fotoğraf edinmelerine son verilmelidir. Çünkü bu yapılan çalışmalar iş olarak geçimini bundan salığıyacak fotoğrafçılarında önünü kesmektedir.

Yarışmaların teşvik edici yanında profesyonel fotoğrafçıların yarışmalara katılmaması kaliteyi doğal olarak düşürmektedir. Ayrıca birde üretmeyen sadece yarışma takip eden yarışmacı fotoğrafcılar grubu var ki bunu da tasvip etmiyorum. Yarışma metinlerindeki, hiçbir yarışmaya katılmamış ve sergilenmemiş koşulunu kaldırmak lazımdır. 

Fotoğraf dernekleri de genelde kendi içinde kısır bir döngü içersinde çalışmaktadır. Fotoğraf ustaları ile daha çok söyleşiler yapılmalıdır. Fotoğraf jürileri genelde ahbap çavuş ilişkisi içersinde her çevre kendi tanıdık ve arkadaşlarını jüri üyesi yapmaktadır. Birkaç yarışma kazanan hemen kendisini sanatçı saymakta ve jüri üyesi olmaktadır. Bunların önüne geçilmeli kendini ispatlamış ortaya kitaplarıyla sergileriyle bir portfolyo koymuş kişilerden seçilmelidir ve jüri üyesi olan kişilere mutlak bir bedel ödenmelidir… 

Dijital fotoğrafçılığın çıkması ile fotoğraf sanal alemde gezinir olmuştur. Yarınlara kalıp kalmayacağı da belli değildir. Fotoğrafın mutlak bastırılması ve sergilenmesi ile ancak üretim artışı sağlanabilir ve topluma yayılabilir çünkü fotoğraf bir belgedir ortaya elle tutulur bir maddenin koyulması gerekir. Bu toplumun etkilenmesi bakımından kaçınılmazdır. Dünyanın birçok ülkesine gitmiş, sergiler açmış biri olarak diyebilirim ki Türkiye’deki fotoğrafçılar dünya fotoğrafçılığı açısından geri değildir.

Fotoğrafın kitaplaşmaması ve yayın organlarının azlığı fotoğraf sanatı ile uğraşanların ürettikleri fotoğrafların medyada görünmemesi Türk fotoğrafçılarının tanınmamasına neden olmaktadır. Basılan ve baskı maliyeti oldukça pahalıya mal olan fotoğraf kitaplarının da satışlarının çok az oluşu maliyetlerini karşılayamaması sanatçıları sponsor aramaya sevk etmekte, buda çok zor olmaktadır.

Devletin de maalesef 2 yılda bir yarışma yapmaktan başka bu işe hiçbir desteği ve katkısı yoktur. Devletin fotoğraf satın olarak bir müze oluşturması zamanı çoktan gelmiştir. Türkiye’de fotoğraf kolleksiyonerlerinin oluşmaması da fotoğrafın satılmamasını etkilemektedir…

Sıtkı FIRAT