|
Fatma Gül SÖNMEZ |
|
Murat ÖZDEN |
|
Vahdet ŞAHAL |
|
Ergün GÜLDAL |
|
Recep ŞEREF |
|
Murat Ufuk KARAERKEK |
|
Наже Берк |
|
Seyahatnâmem EvliyaÇerkesi 1эулый щэрджэс |
Türkçe unutsam bile "önemi yok", "patlayan şeker", "danaya girelim" unutamam galiba.
Onların ülkesinde danaya kurtlar değil,Türkler giriyorlar.
(Seyehâtnamem)
|
Biz Çerkesler kendimizi kandırmaca mı yapıyoruz acaba? Kendimize yalan söyleyip kendimizi pohpohlayıp hayal aleminde yüzmek gibi bir yapımız mı var ki? Kandırılıyor muyuz? Ya da kandırılmayı seviyor muyuz? Çingenelerin devlet kurma gibi bir dertleri yok. Bizim varsa eğer, o zaman ben bizim çingenelerle ne gibi bir farkımız var demek mecburiyetindeyim?
Hayal kur. Tabiî ki hayal kuracaksın. Ama toplumun genel katmanlarını iyi bilip iyi tahlil edip öyle hayal kuracaksın. Neye güvendiğini bileceksin. Kiminle dans ettiğini fark edeceksin ya da bileceksin. Sovyetler birliğinin elinde parça parça Çerkes devletleri var. Ama sadece var. O kadar. Var olmuş olmak için var. Ya da buradan bize öyle gözüküyor. Dahası da ne işe yarar bilemiyorum. Bu konuda yorum yapabilecek bir konumda da değilim. Ben açıkçası bilmiyorum ama sadece var oluşlarını tanımlıyorum. Yine de olsun. Olmasıyla bir tecrübe kazanılıyor. Hiç olmazsa birileri yönetmeyi öğreniyor. Bizler zaten yönetilmeyi biliyoruz. Lazım olan da zaten yönetmeyi bilmek. Bunun için iyi, zeki, akıllı Thamatelerin yetişmesi gerekiyor.
Eskiler eskide kaldı. Kurcalamayalım onları derim ben. Eskiler dünyayı tanımıyorlardı. Şimdiki nesil dünyayı tanıyor. Konjektörü iyi biliyor. Yönetsin de ister Komünistçe ne, ister Sosyalistçe ne, isterse Kapitalistçe ne ama ne olur biz İslami yönetiyoruz diye de lütfen ahkam kimse kesmesin. Sonra? Sonrası orta bir yol bulunur. Hiçbir şeyden anlamadan Hükümet kurup andaval olmaktansa bir yerden başlamak her zaman karlıdır. Bu konuda unutmazsam Lenin’den de bahsedeceğim.
Çerkezler Nerenin Yanlısı?
Biz ABD yanlısı mı yoksa RUS yanlısı Çerkeslerden miyiz? İngilizlerden tarafa olduk Rus’lar la savaştık ve paşa paşa da yenildik ya da yendiler. Niye yendiler? Osmanlı gelen yardımlara el koyduğu için. İkinci dünya savaşında da bir kısmımız Almanlardan yana olduk yine Rus’lara yenildik. Peki, şimdi ne yapmamız gerekiyor? Artık bence hiçbir şey yapmayalım. Su mecrasına doğru akar. Tarih de kendi mecrasında seyrediyor, derim.
Kalpağın Altında Ne Var?
Sarığın içi boşta kalpağın içi dolumu? Kalpağın içi ne ile dolu ise bizde bilelim? Hani sizde ki kafanın aynısı bizde de mevcutta da?
Melez Olan Çerkeslere Lütfen Hoşgörü.
Çerkes arkadaşlarımızın genç oluşları nedeniyle tarzlarımız ayrı yön ve yöntemlerimiz de ayrı da olsa bu durum benim için pek mahzurlu değil.
Ben çok sık olarak 4 4’lük bir Çerkesim. Babaanem, anneannem ve iki de dedelerimden dolayı der dururum. Eşimse melez. Türk anne ve Çerkes babadan olma. Benim çocuklarım 4 3 Çerkes, 4 1 ise Türkler. Aynı şekilde baldızımın çocukları da öyle. İki kayınçomun ikisinin de eşleri Türk olduğu için çocukları 4 1 Çerkes, 4 3 de Türkler. Orantılar değişik. Peki Rus’ ya da anneleri Çerkes, babaları Rus olanlar var. Ya da babaları Çerkes anneleri Rus olanlar var. Biz buradan Ruslara kin kusarsak orada ki melezler alınmayacaklar mı? Benim kayınçolarımın çocukları da 4 1 Çerkes olmalarına rağmen kendilerini Çerkes hissediyorlar. Benim Kızım 4 3 Çerkes olmasına rağmen hiç mi hiç Çerkes derneklerinden hoşlaşmıyor. Bu yaman çelişkileri ne diyeceğiz. Türkiye de ki melezlere okey çekip Rus olan melezlere hayır mı diyeceğiz? Bu konuda kime ne diyebiliriz ki? Biz bu yaman çelişkilerle yaşamasını öğreneceğiz, derim.
Hangi Çerkes Hz. Hamza Oldu?
Olabilir ya da oldu?
Çerkeslerin içiki ile olan muhabbetleri ve beraberlikleri ne zaman bitecek?
Hz. Ali ile Hz. Hamza çatışınca Allah Cebrail Aleyhisselam vasıtasıyla Peygamberimize içki ayetini gönderdi.
Peki, biz Çerkeslerin semtine hiç bu içki ayeti inmedi mi, dersiniz?
İçkili olmak çok onurlu bir şey mi?
Çerkeslerin Hz. Hamza kıvamında olanı yok mu?
Bir de Hz. Ali kıvamında olanı yok mu?
Çerkessen içeceksin, öyle mi? Olmazsa olmaz mı?
Kusura bakmayın o zaman ben Çerkesliği bırakıyorum. Ya da içki içmeyen Çerkesliği arıyorum. İçki ve sigara bana göre değil.
Hayta Çerkesler
Çerkesler Kapitalizmden de çakmıyorlar. Çerkeslerde bir haytalık var. Daha doğrusu bir hayta takımı var. Bu her bölgede öbek öbek olup, öbek öbek düğünlerde buluşurlar. İşleri güçleri haytalıktır. Nerde akşam orda sabah. Bedavadan hayat yaşamayı bu tipler çok severler.
Barut Fıçısı
Ben Kafkasya da barut fıçısının üzerine oturmam. Ya da barut fıçısını ateşlemem. Bunu yapanlara da fikren karşı çıkarım. Ben sükunet istiyorum. Çerkeslerin bir politikası olmadığı içinde her erken kalkan horozun şarkısına eşlik etmem ya da kayığına binemem.
Hain Çerkesler
İlk önce hain olacağız. Bunu kabul edeceğiz. Özümseyeceğiz. Biz her yerde ve her ortamda hainiz diye basbar baracağız. Karşı taraf diyecek ki artık “Hayır siz hain değilsiniz” diyecekler. Heh, heh, he. Bu konuda tiyatro yazıp oynamam lazım.
Ben çalıştığım kurumda yönetim kurulu üyesi General emeklisi Doğan ÖZGÖÇMEN paşayı 15 günde bir evinden alıp çalıştığımız kurumun yönetim kuruluna getiriyoruz. Çalıştığım dönemde kendisini birkaç kez görevli olarak taşımıştım. Bu esnada kendisiyle çok ilginç anılarımız oldu. Bir gün oğlum sen nesin dedi? Vatan hinlerindenim dedim. Anlamadım dedi? Efendim ben Çerkesim dedim. Rahmetli paşa bir kükremeye başladı ki orada olup görecektiniz. Olur mu öyle şey dedi? Ne demek siz vatan hainiymişsiniz. Kim diyor onu diye söylendi durdu. Efendim dedim, okul yıllarında öğretmenlerimiz bize bu tür bilgiler aktarıp durdular dedim. Halt etmiş onlar diye kızıp, homurdandı durdu. İşte böyle arkadaşlar. Hainiz diyoruz kabul etmiyorlar, değiliz diyoruz yine kabul etmiyorlar. Bizde hainiz diyerek trampet çalalım, onlarda bize değilsiniz diye borazan çalsınlar. Heh, heh, he. Nasıl fikir ama.
Milliyetçi İslamcılar
Yanılıyorsunuz diyorum.
Bir akşam Eyüp MSP partisinin lokalindeyiz. Eyüp lisesinden çıktık, arkadaşlar dediler ki bir hoca gelecek konferans verecek, haydin gidelim dediler ve de gittik. Konferans verilmeye başlandı. Sordular, Çerkes olduğumu söyledim. İsmini hatırlayamadığım biz yaşlarda bir genç diğerlerine ağabeylik yapıyor. Söz aldı ve dedi ki. Bunlar bizim orta Asya’dan çıkan Türklerin bilmem ne boyundan ve bilmem nereye göç etmiş olanlar diye bir şeyler sadr etti / döktürdü. İlgiyle dinlediysem de ben pek bir şey anlamadım.
Açıkçası biz Çerkesleri Orta Asya Türklerine bağlamaya kalkıştıydı, anlayacağınız. Ben de adıge terbiyesinden sesimi çıkarmadım. Ama kesin bildiğim bir şey vardı. Oda Türk olmadığımız kesindi. Yani bu İslami cephenin de milliyetçilik gibi bir karın ağrıları vardı o dönemlerde. Bunu bana ne annem nede babam öğrettiler. Bense Türk olmadığımı nereden öğrenmiştim? Wollehi onu bende bilmiyor ve hatırlamıyorum.
O gencin ırkçı, Türkçü, kafatasçı söylemini birde allayıp pullayıp İslam kılıfına sokması benim çok acayibime gitmişti. Resmen saçmalamıştı ama o dönemlerde de benim elimde herhangi bir done de mevcut değildi.
Ne güzel değil mi? Salla, sallayabildiğin kadar. Meydan boş nasıl olsa. Uyduruktan / çakma bir tarih. Bense anlattığı konuları bilmediğim için sukut etmeyi yeğlemiştim. O genç ise Ülkücülerin söylemini ve taktiğini güdüp sözde beni kafeslemeye çalışmıştı. Ama ben bunu yemedim. Ve hiçbir zamanda yemeyeceğim. Bu genç arkadaş İslami söyleme uygun davranmadı / bir davranış sergilemedi. Ama o günkü gibi ben hala aynı çizgimde devam ediyorum. Kimseye karşı milliyetçilik, ırkçılık, kafatasçılık ve de paganlık taslamadan.
Kafkasya Toprakları Bizi İstiyor mu?
Bilmiyorum gidince göreceğiz.
Tekrar sorarsak, Kafkasya toprakları ya da insanları bizi istiyor mu? Hayır, istemiyor derim. Biz o topraklara, o topraklar da bize yabancı. Biz unutmuşuz o toprakları / oranın insanları da bizi unutmuşlar. Tarihte Kafkasya’yı terk eden hiçbir topluluk gerisi geriye hiçbir zaman dönmemiştirler. Giden bir daha geri gelmiyor. Şimdi ise dilimiz de bizi(Kafkasya’yı) terk ediyor. Türkler geçmişte istila ede ede Kafkasya’ya yerleştiler. Şimdilerde ise(iki yüz seneden beri) Ruslar kısmi kısmi Çerkesleri siliyorlar. Çar dönemi, Sovyet Sosyalist dönemi, dünkü kapitalist dönem ve şimdiki yöneldikleri ırkçı, faşizan, milliyetçi yapıya kavuşunca artık orada hiçbir Kafkasyalı barınamaz derim. Gerçi Avrupa ve Amerikalılarda Gürcistan üzerinden bölgeye sulanmıyor değiller. Ada bir başka mevzu.
Şimdi Artık Kaşenlik de Bilinmiyor.
Şimdiki gençlere sana kaşen yapayım diyorum. Thamate, o benim arkadaşım diyor. Yahu olsun diyorum. Anlamıyor. Zannediyor ki kaşen yapınca nişanlandı ya da nişanlanmış oldu zannediyor. Hiçbir kaşen kimsenin nişanlısı değildir. Bir kızın 10 tane, 20 tane veya 50 tane kaşeni olabilir. Bir erkeğin o topluluk içinde bütün kızlarla ya da güzel bir kızın bütün erkeklerle de kaşen olması doğaldır. Kaşenlik Nikah salonuna gidince biter. Çerkes gençlerimiz Türk mantalitesiyle düşünmeye başladıklarından dolayı artık Kaşenlik mefhumuna uzaklar / Kaşenlik deşenlik olayından çakazlamıyorlar. Böylelikle de bir güzel geleneğimiz ve Kültürümüzün bir parçası tabutsuz bir şekilde toprağa gömülüyor / yok oluyor.
Asabiyiz Abi, Biz Çerkesler Çok Asabiyiz.
Yapısallığımızın temel taşları çocukluğumuzun üzerine yerleşirken genelde çok hırçın, bıçkın, özgür ve öz güvenli yetişmemizin bunda çok mu çok fonksiyonel özelliklerini acaba temelde de köy toplumu türü yaşantının önemi mi arz ediyor.
Koşuyorsun, oynuyorsun, yakalıyorsun, yakalanıyorsun, alıyorsun, koparıyorsun, yiyorsun da daha öte belki birçok sorunsallığın olsa da aynı zamanda da hiçbir sorumluluğunun bulunmayışı insan gelişiminde bu taşların / donelerin yerli yerine oturmasında çok büyük katkılar sağlıyor.
Sadece sen değilsin ki. ağabeyine bakıyorsun işini gücünü hallettikten sonra akşam güneşi çöktü mü ver elini komşu evlere, komşu köylere, komşu köylerde zehese, pseluha, nısaşeye gidivermiş. Seni işte çevrende ki bu şartlar yetiştiriyor, olgunlaştırmaya başlayınca da sende o yaşlara geldin mi arka tekerlek olarak ön tekerleği takip ediyorsun. Şartlar, olaylar, bir bakmışsın Çerkes toplumunun içinde olman gerektiği yere seni sürükleyip getirivermiş. Sen sinema, tiyatro, piyes, yalandan ve dolambaçlı işlerden anlamayarak öz benliğine kavuşarak büyümüş oluyorsun.
Şartlar değiştiği zamanda sana uymuyor ve sende bir zaman sonra gerçek kimliğini terk etmek zorunda kalıyorsun.
Dudayev’in Generalliği Sırasında Ukraynalılar
Dudayev’in Generalliği sırasında Ukraynalıların gözünü açmıştır. Onları askeri alanların içinde kollamıştır. Ukrayna’nın Rusya’dan kopuşunun temellerini kendi karargahı içinde olgunlaştırmış ve de kıvamına getirmiştir. Ukraynalılar General Dudayav’e çok şey borçludurlar.
Kürtler ise Türkiye’de Çerkes Generallere hiçbir şey borçlu değillerdir. Aksine General Çerkesler Kürt hareketinin önüne Türklerden daha çok set çekmişlerdir. Çerkes Generaller Türklerden daha Türkçü olmuşlardır. Buna Çerkes Ethem bey ve diğer Çerkes Osmanlı Paşaları da dahildir.
Stepne Millet
Türkiye Cumhuriyetinin içinde var olan milletlere rağmen hepsini görmezden gelip Türklüğü ön plana çıkarmak belki o günü kurtarmak babından Osmanlıda yapılan bu hareketin içinde Çerkeslerin başı çekmesi çok manidardır.
Nedense Türkiye’de Çerkesler stepne olarak bile görülmemişlerdir. T.C. kurulunca tek millet ortaya atılmış ve ayrı olanlarda bu cadı kazanının içinde yoğrularak tüm stepneler yırtılmış, patlatılmış, delinmiştir. Türkiye de stepne millet yoktur, denilmiştir. Bu düşünceyi nihayet Kürtler yıkmayı başarabilmişlerdir. Helal olsun derim. Ben Kürtlere şapka çıkarırım.
Asimile Olmuyor muyuz?
Bizler sere serpile dağıldığımız / dağıtıldığımız Anadolu’da bilmeden yoksa birlik ve dirlik içersindeyiz de biz mi farkında değiliz diyesim geliyor.
Bu darma dağınıklığımızı herkes görüyor. Fakat bu durumdan T.C. memnuniyetinden daha ziyadesiyle en çok sanki Çerkesler memnun. Yani uyuşarak, uyutularak, kayboluşumuzu herkes memnuniyetle seyrediyor.
Çerkes Edebiyatı Komünizm Sayesinde Yaşıyor
Yukarda bir yazımda Leninden bahsedeceğim demiştim. Buda tarih sayfalarına Çerkeslerin yaşayabilmeleri Lenin sayesindedir diye not olarak düşülecektir, derim. Lenin’in halklar için vermiş olduğu pay verme sayesinde Çerkeslerde tarih sayfalarında günümüzde yerlerini aldılar. Ne Rus Çarlarının, ne Osmanlı İmparatorluğunun, ne T.C. Devletinin ve nede diğer komşu devletlerimizin Diaspora olarak yaşayan Çerkeslerin bir yıl sonra esamesi dahi okunmayacaktır. Türk, Arap, Rus milliyetçileri tarafından şu andan sonra acımasızca el birliği yaparak Çerkesler tarihin çöplüğüne atılacaktır.
Türkiye’de Yaşayan Azınlık Türk Milliyetçileri
Tüm Türkiye Cumhuriyeti halklarını boyunduruk altına almışlar. Kimleri mi? Ermenileri, Rumları, Yahudileri, Lazları, Gürcülere, Arnavutları, Boşnakları, Çerkesleri ve Kürtleri. Bunlar kimdir? Türk milliyetçileri, Laikler, Ulusalcılar, Sosyalistimsi faşistlerle Müslümanımsı faşistlerdir.
Çerkeslerden İyi Eleştirmen Olur(Çıkar)
Bütün gazete, dergi, TV programlarına eleştirmen aranıyorsa ilk yapmanız gereken Adıge beylerini, asillerini ayrı ayrı birer kanala yerleştireceksiniz. Siz seyreyleyin ondan sonra gümbürtüyü.
Birde spor kanallarının hepsine bir Abaza, bir Abzah, bir Shapsgh, Bir Kabertay yerleştireceksiniz. Siz işte yine o zaman deprem gibi program seyreyleyin. Hem de desteksiz olarak. Not: Bu Çerkeslerin tahsilli olması da gerekmez, bilesiniz.
Bizim Evde Çerkes Yetişmez, Sizin Evde Yetişir mi?
İklimi, havası, toprağı müsait değil herhalde? Çünkü o atmosfer bizim evde yok. Peki sizin evde o iklim ve o atmosfer var mı? Elbette ki, yok. Neden yok? Hiç düşündünüz mü? Ben düşündüm. Bir kere dil çok zor. İkincisi okul eğitimi, sokak dili eğitimi ve evdeki Çerkes atmosferlerde olmayınca bu yapının temeli ve çatısı kurulamıyor da ondan. Bazıları biz evde çocuklarımıza ekmek, su, burun, göz demeyi öğrettik diye böbürlenebilirler. Ama işte hepi hepsi o kadardır. Ben dolaştığım her yerde şunu görüyorum. Bizim yörenin otuz sene önceki durumunu onlarda şimdi yaşıyorlar. Yani oradakilerde bitiyorlar ama farkında değiller.
Her Ülkenin Kurtarıcısı Beni Irgalamıyor
Rusya Federal Ülkesinde ki kurtarıcılar oranın Adıgelerini enterese etse de beni pek enterese etmiyor. Suriye’nin, Ürdün’ün, Irak’ın ve bilmem nerede ki ülkenin Adıgelerinin kurtarıcıları o ülkelerin Adıgelerini enterese etse de beni pek enterese etmiyor. İsrail’in gelmiş geçmiş tüm liderleri bu ülkenin Adıgelerini enterese ediyorsa da beni zırnık kadar bile enterese etmiyor. Eğer ki bu bizim ülkenin bu sayın Mustafa Bülent Ecevit’i Adıgeleri enterese ediyorsa da diğer ülkelerin Adıgelerini ne kadar enterese etmiyorsa beni de katmer katmer enterese etmiyor.
Şöyle Ufak Not Tutmuşum
Sınıfsız Adıge boyundan Abzeh ve Shapsıgh’lar.
Kovalak Çerkesler.
Sesi soluğu çıkmayan Çerkesler.
Varlıklarıyla yoklukları arasında hiçbir fark olmayan Çerkesler.
Çerkeslerin bir meselesi var mıdır? Diye de kendi kendime sormuşum.
Çerkesler Petrolden ve Petrol politikasından anlarlar mı?
Çerkesliğin nesi yalan nesi doğru?
Çerkesler öze dönüşçülük mü peşindeler?
Adıgeyi İsviçre yapsak bu salak kapitalist patronlar paralarını ve yatırımlarını getirip Kafkasya’da Çerkes bankalarına yatırırlar mı? Çerkeslerin garantisi altında ki banka. Heh, heh, he. Kih, kih, kih. Wollehi, olur mu olur.
Fikri ortaya atmak benden. Uygulaması ise?.!
Çerkeslerin Arap ülkelerindekileri bile M.S ve M.Ö. kavramı olarak İstanbul’u milat almışlardır.
21 Mayıs 2011 de tüm Çerkeslerin kalbi İstanbul Beşiktaş da toplananlarla birlikte atıyordu.
İstanbul Beşiktaş artık Çerkesler için bir sembol olmuştur.
Birinci, ikinci, üçüncü kuşak Çerkesler dördüncü, beşincisi olan bizim kuşakların yaşadığı şu anda onlar Çerkez adet anane, gelenekleriyle ve o ruh halleriyle yaşamış olsalardı birinci, ikinci, üçüncü kuşakların hepsi hiç düşünmeden, hiç tereddüt etmeden, bir dakika bile beklemeden Kafkasya’ya dönerlerdi.
İkinci dünya savaşında benim köylüm olan malülen emekli olmuş olan Kaşif KANSU amcamız bir Çerkes subayı ve subayları olarak Allah-u Ekber dağlarında yatmışlar. Şu Çerkeslerde ki azme bak. Şimdi ki zamanda yani bugünkü Çerkeslerde ise bu şevk yok.
Çerkesler At’a layık olmayan insanların Atını alırlar(Sizde çalarlar deyin fark etmez).
Ergün GÜLDAL
|
Nurdan Merve VURAL |